Natuuronderzoek uitvoeren is intensief werk, dat kunnen de natuurbeherende organisaties niet alleen. Daarom helpt een grote groep vrijwilligers bij allerlei onderzoeken. De Vogelwerkgroep van Natuurbeschermingsvereniging de Steltkluut speelt hierin een heel belangrijke rol. De vereniging voert al sinds 1988 vogelonderzoek uit in Saeftinghe.

Daarnaast worden de vegetatie, insecten, vissen en zoogdieren gemonitord. En wordt onderzocht hoe het land gevormd wordt door stroming, afkalving en afzettingen (morfologie).

Vogeltellingen

Dit onderzoek richt zich op broedvogels, trekvogels en overwinteraars.

  • In vaste deelgebieden worden jaarlijks het aantal broedvogels gemonitord.
  • Ongeveer eens in de zes jaar wordt het hele natuurgebied op broedvogels geïnventariseerd; dit gebeurde in 2012 voor het laatst.
  • Elk jaar, in de periode juli tot en met maart worden er maandelijks laagwatertellingen gehouden.
  • Hoogwatertellingen vinden iedere maand, het jaar rond plaats.
  • In de winter worden slaapplaatstellingen van de kiekendieven gehouden.

Bekijk de resultaten van de vogeltellingen in Saeftinghe.

Ringstation

Het ringen van vogels is een manier om inzicht en informatie te verkrijgen in het trekgedrag, de broedplaatskeuze, de overleving en de reproductie van vogels. Het vogelringen in Saeftinghe maakt onderdeel uit van landelijk onderzoek. Al sinds oktober 1995 worden vogels geringd in Saeftinghe. Een volledig ingericht ringstation bevindt zich sinds 2010 op het gasplateau van Saeftinghe.

IJsvogel, gevangen door een gecertificeerde vrijwilliger bij het ringstation Saeftinghe

Hoe werkt het?

Gecertificeerde vrijwilligers vangen de vogels, vooral in het najaar, met behulp van netten of soms met inloopkooien. Ze worden gemeten en gewogen en krijgen een uniek genummerde metalen ring om hun poot. Dit doet geen pijn en de dieren hebben er geen last van. Daarna worden de vogels onmiddellijk weer losgelaten.

Sommige vogels kunnen eerder en/of elders al van een ring zijn voorzien. Alle gegevens van nieuw geringde en van teruggevangen vogels worden ingevoerd in een speciaal programma. De ringvangsten zijn voor iedereen in te zien. Het onderzoek in Saeftinghe maakt deel uit van het Vogeltrekstation van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO/KNAW), Centrum voor vogeltrek en demografie te Wageningen.

Resultaten

Een tipje van de sluier: de meest voorkomende soorten zijn o.a. baardmannetje, blauwborst, kleine karekiet, rietgors en rietzanger. In de inloopkooien worden o.a. porseleinhoen en waterral gevangen. Op (vooral najaars-) trek overnachten er veel zwaluwen (boeren- en oeverzwaluwen) in het riet. Hiervan wordt elk jaar een aantal gevangen om de verhouding 1e jaars en volwassen vogels te kunnen vaststellen. Dit vertelt iets over het broedsucces. De onderzoeksresultaten verschijnen regelmatig als publicatie.